काठमाडौँ, । आज विश्व टेलिभिजन दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ। हरेक वर्ष नोभेम्बर २१...

पुरा पढ्नुहाेस्

Park Safari Resort

आज गाईतिहार, गाईको पूजा गरी मनाइँदै

वैदिक सनातन परम्पराअनुसार गाईलाई गौमाताका रूपमा सम्मान गर्दै पूजा, मीठा परिकार खुवाउने र धार्मिक विधिअनुसार आराधना गर्ने चलन

2.09K
shares

काठमाडौं । नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो पर्व तिहारअन्तर्गत आज गाईतिहार अर्थात् गाई पूजा पर्व श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ । वैदिक सनातन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले गाईलाई गौमाताका रूपमा सम्मान गर्दै पूजा–आराधना गरी यो पर्व मनाउने परम्परा छ ।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक मान्यताअनुसार गाईलाई आमासमान मानी सम्मान गरिन्छ । गाईले मानिसलाई पौष्टिक दूध प्रदान गर्नुका साथै धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक जीवनमा समेत महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको छ । वैदिक सनातन परम्परामा गाईलाई पवित्र प्राणीका रूपमा लिने गरिन्छ ।

गाई पूजाका दिन बिहानै गाईलाई नुहाइधुवाइ गरी फूलमाला, टीका तथा विभिन्न सामग्रीले पूजा गर्ने चलन छ । पूजा गरेपछि गाईलाई मिठा परिकार, रोटी, फलफूल तथा अन्य खानेकुरा खुवाउने गरिन्छ । कतिपयले गाईलाई नयाँ कपडा तथा माला लगाइदिएर समेत सम्मान गर्ने गर्छन् ।

आफ्नो घरमा गाई पालेकाहरूले घरमै गाईको पूजा गर्ने गर्छन् भने गाई नपालेकाहरूले गौशाला तथा सार्वजनिक स्थानमा रहेका गाईको पूजा गर्ने परम्परा छ । यस दिन गाईलाई श्रद्धापूर्वक पूजा गरी दान तथा भोजन गराउने चलनसमेत रहेको छ ।

गाईको दूध, दही, घिउ, गोबर र गहुँतलाई धार्मिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । हिन्दू धार्मिक परम्परामा यी पाँच वस्तुलाई पञ्चगव्य भनिन्छ । विभिन्न धार्मिक अनुष्ठान, पूजा तथा संस्कारमा पञ्चगव्यको प्रयोग गर्ने प्रचलन छ । विशेषगरी गाईको दूध, दही र घिउलाई धार्मिक कार्यमा पवित्र सामग्रीका रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।

गाई पूजासँग वैतरणी नदी पार गर्ने धार्मिक विश्वास पनि जोडिएको छ । धार्मिक मान्यताअनुसार आजका दिन गाईको पूजा गरी साउन शुक्ल पूर्णिमाका दिन हातमा बाँधिएको रक्षाबन्धन गाईको पुच्छरमा बाँधिदिएमा मृत्युपछि वैतरणी नदी पार गर्न सहज हुने विश्वास गरिन्छ । गाईले मृत्युपछि वैतरणी नदी पार गराएर स्वर्गसम्म पुग्न सहयोग गर्ने धार्मिक जनविश्वास छ ।

तिहारमा गाई पूजालाई विशेष महत्त्व दिइन्छ । यस पर्वले मानव जीवनमा गाईको उपयोगिता, प्रकृतिप्रतिको सम्मान तथा मानिस र पशुबीचको परम्परागत सम्बन्धलाई समेत स्मरण गराउँछ ।