काठमाडौं, २४ साउन । पाकिस्तान, साउदी अरब र टर्कीले आपसी सुरक्षा तथा रक्षा सहयोग अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले संयुक्त रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्।साउदी अरबको मक्कामा शुक्रबार भएको सम्झौतालाई ‘मक्का संयुक्त रक्षा सम्झौता’ भनिएको छ। सम्झौताअनुसार तीनमध्ये कुनै एक राष्ट्रमाथि हुने सशस्त्र आक्रमणलाई तीनै राष्ट्रमाथिको आक्रमणका रूपमा लिइनेछ।

सम्झौताले तीन देशबीच रक्षा क्षेत्रमा समन्वय तथा सहयोग बढाउने आधार तयार गरेको छ। यसअन्तर्गत सुरक्षा तथा रक्षा सहकार्य, संयुक्त अभ्यास र सुरक्षा सूचनाको आदानप्रदानलगायत क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।सम्झौतामा पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ, टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगान र साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमान सहभागी थिए।पाकिस्तानसँग ठूलो सैन्य क्षमता तथा आणविक हतियार रहेको छ। साउदी अरब मध्यपूर्वको प्रमुख आर्थिक शक्तिमध्ये एक हो भने टर्की नेटो सदस्य राष्ट्र हुनुका साथै विकसित रक्षा उद्योग र ड्रोन प्रविधिका लागि परिचित छ।

पाकिस्तान र साउदी अरबबीच यसअघि पनि रक्षा तथा सुरक्षा क्षेत्रमा लामो समयदेखि सहकार्य हुँदै आएको छ। टर्की पनि साउदी अरबको प्रमुख रक्षा साझेदारका रूपमा रहँदै आएको छ। नयाँ सम्झौताले यी तीन राष्ट्रबीचको सुरक्षा सहकार्यलाई थप संस्थागत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।यो सम्झौता मध्यपूर्वमा क्षेत्रीय तनाव र सुरक्षा चुनौती बढिरहेका बेला भएको हो। पछिल्लो समय इरानसँगको द्वन्द्व तथा क्षेत्रीय अस्थिरताका कारण खाडी क्षेत्रको सुरक्षा अवस्था थप संवेदनशील बनेको छ। साउदी अरबले पनि क्षेत्रीय सशस्त्र समूहबाट हुने सम्भावित आक्रमणको जोखिमबारे चिन्ता व्यक्त गर्दै आएको छ।

सम्झौताले क्षेत्रीय सुरक्षा संरचनामा परिवर्तनको सम्भावनाबारे पनि बहस सुरु गराएको छ। केही विश्लेषकले यसलाई क्षेत्रीय शक्तिहरूले आफ्नै सुरक्षा क्षमता सुदृढ गर्न थालेको संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। यद्यपि, सम्झौताको उद्देश्य कुनै निश्चित राष्ट्रलाई लक्षित गर्नु नभएको सम्बन्धित पक्षहरूले बताएका छन्।टर्कीका विदेशमन्त्री हाकान फिदानले सम्झौतामा इरान वा अन्य कुनै देशलाई साझा शत्रुका रूपमा उल्लेख नगरिएको बताएका छन्। उनका अनुसार सम्झौता कुनै विशेष देशविरुद्ध लक्षित नभई सामूहिक सुरक्षा र पारस्परिक रक्षाका लागि गरिएको हो।सम्झौताले तीन देशबीचको रक्षा सहकार्यलाई थप मजबुत बनाउने र सम्भावित सुरक्षा चुनौतीको सामना गर्न आपसी समन्वय बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।