काठमाडौं । मध्यपूर्वमा युद्ध चर्किएसँगै विश्वकै प्रमुख तेल आपूर्ति मार्ग हर्मुज जलमार्गमा इरान–सम्बन्धित जहाजहरूको दबदबा बढेको छ। पछिल्लो समुद्री तथ्याङ्कअनुसार हर्मुज पार गर्ने १० मध्ये ६ वटा जहाज इरानबाट आएका वा त्यहाँ जाँदै गरेका छन्। अधिकांश इरानी तेल बोकेका ट्यांकरहरू चीनतर्फ गइरहेको देखिएपछि विश्व ऊर्जा बजारमा नयाँ दबाब सिर्जना भएको छ।

यसको प्रत्यक्ष असर अन्तर्राष्ट्रिय कच्चा तेलको मूल्यमा वृद्धि भएर देखिन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। नेपालजस्तो आयातमा पूर्ण निर्भर मुलुकमा पेट्रोल, डिजेल, एलपी ग्यास र हवाई इन्धनको मूल्य फेरि बढ्न सक्ने जोखिम बढेको ऊर्जा क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्।

हर्मुजबाट विश्वको ठूलो हिस्सा तेल आपूर्ति हुने भएकाले यहाँको कुनै पनि तनावले भारतमार्फत नेपाल भित्रिने पेट्रोलियम पदार्थको लागतमा असर पार्छ। भारतले अन्तर्राष्ट्रिय बजार मूल्यका आधारमा मूल्य समायोजन गर्ने भएकाले केही दिनभित्र यसको प्रभाव नेपाल आयल निगमको नयाँ मूल्य सूचीमा देखिन सक्ने सम्भावना छ।

विशेषगरी ढुवानी खर्च, हवाई टिकट, उद्योग उत्पादन लागत र दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य समेत बढ्न सक्ने भएकाले यो संकटलाई नेपाली बजारले पनि नजिकबाट हेरिरहेको छ।विश्लेषकहरूका अनुसार यदि हर्मुज क्षेत्रमा तनाव लामो समय रह्यो भने नेपालमा महँगी थप बढ्ने, यातायात भाडा समायोजन हुने र बजार मूल्यमा व्यापक प्रभाव पर्ने सम्भावना बलियो छ।