काठमाडौँ । रुस र युक्रेनले रुसी नियन्त्रणमा रहेको युक्रेनको दक्षिणी सहर ओलेस्कीमा अस्थायी युद्धविराम गर्न सहमति जनाएका छन् । दुवै देशबीच आगामी महिना शान्ति वार्ताको नयाँ चरणमा छलफल गर्ने सहमति पनि भएको छ ।

अमेरिकी प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पको मध्यस्थतामा जुटेको सहमतिअनुसार ओलेस्कीमा अक्टोबर २७ देखि युद्धविराम लागू हुने जनाइएको छ । युद्धविरामको मुख्य उद्देश्य द्वन्द्वबाट प्रभावित सर्वसाधारणसम्म मानवीय सहायता पुर्‍याउनु र उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्न सहज बनाउनु हो ।अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार ह्वाइट हाउसले युद्धविरामलाई मानवीय संकटमा परेको सहरमा खाद्यान्न, औषधि र स्वच्छ पानी पुर्‍याउने तथा नागरिकलाई सुरक्षित मार्गबाट बाहिर निकाल्ने प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ ।

युद्ध सुरु हुनुअघि ओलेस्कीमा करिब २४ हजार मानिस बसोबास गर्थे । तर, लामो समयदेखि जारी युद्ध र त्यसबाट उत्पन्न मानवीय संकटका कारण अहिले त्यहाँ १ हजार ७ सयदेखि २ हजार जनासम्म मात्र बाँकी रहेको ह्वाइट हाउसले जनाएको छ ।सहरमा बाँकी रहेका अधिकांश नागरिक वृद्धवृद्धा रहेको र उनीहरूलाई खाद्यान्न, औषधि तथा स्वच्छ पानीको तत्काल आवश्यकता रहेको जनाइएको छ । युद्धका कारण आधारभूत सेवा र आपूर्ति प्रभावित हुँदा स्थानीय बासिन्दाको अवस्था थप कठिन बनेको छ ।

युद्धविराम लागू भएपछि मानवीय सहायता सामग्री सहरसम्म पुर्‍याउने र बाहिरिन चाहने सर्वसाधारणलाई सुरक्षित मार्गमार्फत स्थानान्तरण गर्ने योजना छ । यसका लागि आवश्यक सडकको अवस्था जाँच गर्ने र जोखिमपूर्ण मार्गलाई सुरक्षित बनाउने कामसमेत गरिने बताइएको छ ।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुस, युक्रेन र अमेरिकाका वार्ताकारहरूबीच आगामी नोभेम्बरको पहिलो आधामा प्राविधिक तहको वार्ता गर्ने तयारी भएको बताएका छन् ।वार्ता संयुक्त अरब इमिरेट्सको आबु धाबीमा गर्ने सहमति भएको जनाइएको छ । यद्यपि, अमेरिकी अधिकारीहरूले स्विट्जरल्याण्डलाई पनि सम्भावित वार्ता स्थलका रूपमा उल्लेख गरेका छन् ।

अमेरिकाले रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित कूटनीतिक प्रयासलाई तीव्र बनाइरहेका बेला वार्ताको नयाँ चरण अघि बढ्न लागेको हो । यसअघि पनि दुवै देशबीच विभिन्न चरणमा वार्ता भए पनि क्षेत्रीय नियन्त्रण र सुरक्षासम्बन्धी विषयमा मतभेद कायम रहँदै आएको छ ।

ओलेस्कीमा युद्धविराम गर्ने सहमति भए पनि यसले समग्र रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने सुनिश्चितता भने दिएको छैन । मानवीय सहायता पुर्‍याउने र नागरिकलाई सुरक्षित रूपमा स्थानान्तरण गर्ने प्रक्रिया कार्यान्वयन गर्नु पनि चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ । राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले सम्भावित शान्ति सम्झौतामा युक्रेनको सुरक्षाका लागि बलियो प्रत्याभूति आवश्यक पर्नेमा जोड दिएका छन् । उनले शान्ति प्रक्रियामा युरोपेली देशहरूको सहभागिताको आवश्यकतासमेत औँल्याएका छन् ।

ओलेस्कीमा भएको सहमति कार्यान्वयन भएमा युद्धबाट प्रभावित नागरिकलाई तत्काल राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । तर, युद्धविराम कति प्रभावकारी हुन्छ र यसले व्यापक शान्ति वार्तालाई कति अघि बढाउँछ भन्ने विषय आगामी दिनमा स्पष्ट हुनेछ ।

स्रोत : रोयटर्स